top of page
logo_Tulpenmanie2022 (2)_edited.png

TULPEN
MANIE

 LEIDEN

Image by thomas heintz

Bol van biodiversiteit!

Keramieken tulpenbol door Rafael Martig

De onthulling van de bijzondere keramieken tulpenbol “Tulpenmanie Leiden” geschilderd door Rafael Martig, in thematiek van (verborgen) bodembiodiversiteit kon het niet beter treffen met het doorbreken van de zon. Dit speciale moment is de kroon op het werk van het citizen science project Tulpenmanie Leiden en het kuipenproject van de Hortus botanicus Leiden.

TulpHortus20231214_0024kl.jpg

Kunstenaar en bioloog, Rafael Martig, onthult de door hem beschilderde keramieken tulpenbol die geplaatst is in het bollen(vitrine)kastje in de Hortus.  De bol staat op een draaiplateau zodat alle kanten zijn te bewonderen.

DSCF8945.jpg

De 'Tulpenmanie Leiden' bol laat het verschil in biodiversiteit in en boven de grond zien bij een gezonde bodem en een met pesticiden behandelde bodem.

Geheel passend in de thematiek van (bio)diversiteit bleek deze onthulling een heel divers kijkerspubliek aan te trekken. Van studenten tot gepensioneerden, van onderzoekers tot ‘burger wetenschapper’, van kantoormensen tot tulpentelers, kunstenaars en journalisten. Rafael Martig, naast kunstenaar ook bioloog, nam het publiek mee in zijn eigen zoektocht om het complexe verhaal van onderzoek naar het nog grotendeels onbekende bodemleven mooi in beeld te brengen. Extra uitdaging was bovendien dat het schilderen niet in een plat vlak, maar nu in een 3D vorm was. Voor Rafael een primeur, met een resultaat dat het aanwezige publiek zeer goed kon waarderen. (Lees hier meer over Rafael en zijn werk).

DSCF8957.jpg

Kunstenaar en bioloog, Rafael Martig, bij de presentatie van de minibol aan genodigden in de tuinkamer van de Hortus.

Biologische tulpenkweker en bodemcoach Jon Huiberts en zijn vrouw Johanna waren ook aanwezig. De biologische Tulipa MasterPeace tulpen, die worden gebruikt in het Tulpenmanie Leiden onderzoek, zijn afkomstig van Huiberts' kwekerij. 

De hele bol rond nodigt uit tot kijken en nog een keer kijken. De tulpenbol “Tulpenmanie Leiden” staat op een bijzondere plek: in het bollen(vitrine)kasje van de Hortus botanicus Leiden. Rogier van Vugt van de Hortus vertelde dat deze plek is gemaakt om de kostbare bolgewassen fraai te kunnen tonen, zonder het risico op verdwijning. Het plaatje is helemaal compleet met op de voorgrond de kuipen van het Tulpenmanie project, die de inspiratie vormen voor dit speciale kunstproject.

Kunstenaar en bioloog, Rafael Martig, legt in deze video uit wat er allemaal te zien is op de minibol. Naast de tulpen, vogel, en micro-organismen heeft Rafael herkenbare, historische Leidse plekken geschilderd. 

De feestelijke ochtend werd afgesloten met een presentatie van Leonie Kaptein, DNA in Beeld, over de eerste resultaten van het citizen science project en het kuipenproject. De aantallen verschillende soorten bacteriën en schimmels zijn bepaald bij de winnaars van het Tulpenmanie project (zie ook hier). De plekken waar niet tien rode Masterpeace tulpen opkwamen, maar negen en één1 afwijkende, witte tulp. Koploper was de Kolfmakersteeg met 942 bacteriesoorten en 212 schimmelsoorten, het minste leven werd gevonden op de begraafplaats Zijlpoort met ‘slechts’ 89 bacteriesoorten en 297 schimmelsoorten. De resultaten van het kuipenproject lieten een enorme hoeveelheid aan data zien, waarvan de interpretatie nog een hele klus is. Bemoedigend is in ieder geval dat één1 jaar na de start van het kuipen project de monsters, genomen van het land van de tulpenteler, in dezelfde bacterie en schimmelclusters vallen als de kuipen die gevuld zijn met grond van de tulpenteler. Ofschoon het bodemleven van de kuipen niet exact overeenkomt met wat gevonden wordt op het land, blijft het toch redelijk dicht in de buurt na één1 jaar aanwezigheid in de kuipen. Kuipen zouden een modelsysteem kunnen zijn voor verder gecontroleerd bestuderen van verschillende behandelingen op het bodemleven. Lees hier meer over de resultaten van het Tulpenmanie onderzoek.

Dr. Leonie Kaptein van DNA in Beeld en initatiefnemer van Tulpenmanie Leiden gaf een presentatie over de achtergrond van het project waarbij zij o.a. vertelt over de MinION DNA analyse die gebruikt wordt om het bodemleven in kaart te brengen. Lees hier meer over de MinION techniek.   

Dr. Leonie Kaptein van DNA in Beeld en initatiefnemer van Tulpenmanie Leiden legt uit wat voor onderzoek in de Tulpenmanie Leiden kuipen plaatsvindt. De kuipen staan voor de bollenkas met de keramieken bol. Lees hier meer over het kuipenproject.  

De levendige discussie tijdens en na afloop van de presentaties maakten duidelijk dat je leren het beste met elkaar doet. De praktijkervaring van de jarenlange biologische tulpenteelt en de steeds verder ontwikkelende DNA- onderzoeks-technieken kunnen niet zonder onderlinge expertise uitwisseling. Ook werd duidelijk dat de tulpenteler liever vandaag nog dan morgen met de DNA- onderzoeksresultaten aan de slag gaat wil gaan. Goed dat de studenten van het Leiden Centre for Applied Bio Science, Hogeschool Leiden aanwezig waren, zodat zij weten waar de tulpentelers op zitten te ‘wachten’ (of liever gezegd om zitten te ‘springen’).

bottom of page