Bol van (bio)diversiteit!
Kunstenaar en bioloog Rafael Martig in de wintertuin van de Hortus Botanicus
Kunstenaar en bioloog Rafael Martig brengt kunst tot leven - en dit keer heeft hij dat op een wel heel bijzondere manier gedaan, niet in de stilte van zijn atelier maar live op locatie op een reuzen tulpenbol!
In samenwerking met DNA in Beeld, de Hogeschool Leiden en Naturalis heeft Rafael in het voorjaar van 2025 maandenlang een bijna 2 meter hoge tulpenbol beschilderd op drie locaties in Leiden: Het Gebouw, Hogeschool Leiden en in de Hortus Botanicus. De bol van (bio)diversiteit is te zien op zijn permanente plek in de voortuin van de Hogeschool Leiden. Direct in het oog springend zijn de herkenbare gebouwen en iconische plekken in Leiden.
Verplaatsing van de reuzenbol van Hogeschool Leiden naar de Hortus Botanicus vond deels met een handkar plaats.
Als je beter naar de bol kijkt en er omheen loopt zie je dat het een verhaal verteld van wat er zoal aan onderzoek in het BioScience park in Leiden plaatsvindt. Met deze reizende, groeiende kunstinstallatie wil het project bewustzijn creëren voor het belang van een gezondere bodem. De nadruk ligt op het verschil tussen biologische teelt, zonder pesticiden, en traditionele tulpenteelt. Met biologische tulpenteelt krijgt het bodemleven de kans te herstellen en bloeien - net als de tulpen erboven. Het schilderwerk is rijk aan detail boven de grond, maar laat ook iets minder zichtbaars zien: het leven onder de grond. De verhalen op de bol laten zien dat een gezonde bodem rijk is aan biodiverse organismen en dat dat direct in verbinding staat met een gezond en biodivers leven boven de grond. Zo is op de bol duidelijk het verschil te zien in biodiversiteit tussen de door pesticiden verarmde bodem in vergelijking met die in de biologische tulpenteelt. Op de bol heeft Rafael Martig o.a. het bodemonderzoek van Hogeschool Leiden en Naturalis verbeeld. Dit onderzoek richt zich op het in kaart brengen van de biodiversiteit in de bodem (mbv metagenomics) - en waarom die zo belangrijk is. Want: hoe rijker het leven in de bodem, hoe rijker de natuur erboven. Lees hier hoe het onderzoek van de bodem in zijn werk gaat.
De tulpenbol stond zes weken in de wintertuin van de Hortus Botanicus in Leiden.
Bij een tweede ronde langs de bol zijn er steeds meer details te ontdekken. De lettertjes aan de paardenbloemzaadjes op het kunstwerk zijn een knipoog naar het onderzoek "Taal in de Natuur", dat de positieve invloed laat zien die de natuur heeft op de ontwikkeling van jonge kinderen. Kinderen gebruiken tijdens het spelen in een natuurrijke omgeving 30% meer taal dan tijdens spelen op een betegeld schoolplein. Dit natuurinclusief leren denken en doen komt ook terug in de nieuwe master Duurzaam Onderwijs van de Hogeschool.
Het publiek werd tijdens het live schilderen uitgenodigd en aangemoedigd om mee te praten over het belang van biodiversiteit. Kinderen, opvoeders, educators en wetenschappers gaven input: wat wilden zij graag op de bol geschilderd zien? Hun ideeën zijn verwerkt in het ontwerp, waardoor de reuzenbol een gezamenlijke creatie is geworden van de kunstenaar, Hogeschool Leiden, Naturalis en de bewoners van de stad Leiden.
Als voorstudie voor de reuzenbol heeft Rafael eerder een minibol beschilderd, die te bewonderen is in de winterkas van de Hortus Botanicus in Leiden.
In de drie weken dat Rafael in Het Gebouw schilderde werden er naschoolse activiteiten rondom het thema 'biodiversiteit' georganiseerd door Tulpenmanie Leiden.
De kunstwerken, gemaakt door de kinderen die meededen met de naschoolse activiteiten van Tulpenmanie Leiden, zijn door kunstenares Anna Fine Foer, tot één grote biodiversiteitcollage omgetoverd.
